Home » pagina 7

 

De slag bij Nieuwpoort had heel veel gekost en er was niets gewonnen
Duinkerken was niet veroverd

Maurits was kwaad op Oldenbarnevelt
Later werd geroddeld dat hij had gezegd:

"Ha schelm, gij had ons verkocht maar God heeft u belet om ons te leveren”

Zo verbitterd was Maurits echter toen nog niet
Maar voor de Republiek braken moeilijke jaren aan

 

 

 

Albrecht - de spaanse landvoogd - nam revanche

Op 4 juli 1601 begon hij het beleg van Oostende

Beleg Oostende
Simon Frisius
Ets 1613/1615
Beleg van Oostende
Anoniem

het laatste bolwerk van de Republiek

aan de vlaamse kust

Beleg van Oostende
1601-1604
Pieter Snayers
Schilderij 17e eeuw

De strijd duurde drie lange jaren
Er vielen meer dan 150000 doden

Beleg Oostende Kaart
Ets 1613/1615
Beleg Oostende Brand fort Albertus 1601
B.van Doetechum

Albrecht gebruikte de modernste belegeringswerktuigen

Beleg Oostende
Simon Frisius
Ets 1613/1615
Beleg van Oostende
Anoniem

Maar de stad werd bevoorraad vanuit zee
en wist zich lang te handhaven

Beleg van Oostende Kaart haven
Anoniem
Afbeelding

Uiteindelijk was zij echter geheel verwoest
en gaf zich over
Albrecht trok de totaal vernielde stad in
Isabella weende bij de aanblik van
de onbegraven schedels

Overgave Oostende
Simon Fokke 1782
Albrecht en Isabella bezoeken verwoest Oostende
Simon Fokke 1737

 

Maurits heroverde met een overdekte
stormbrug het nabijgelegen Sluis

Maar hij was te laat om Oostende te ontzetten

 

 

 

 

 

Beleg Sluis met overdekte stormbrug door Maurits
Georg Keller
Ets 1604

Spinola - de nieuwe spaanse bevelhebber - behaalde de jaren daarna een paar kleine overwinningen

Maar het geld voor de oorlog raakte op

Ambrosius Spinola te paard
E. van den Bossche en P. Overraat
Afbeelding 1600/1620

In de diplomatie kreeg Oldenbarnevelt het erg moeilijk
Elisabeth - die eerder het ’Drievoudig Verbond’
had geschonden - was gestorven

Queen Elizabeth
Marcus Gheeraerts
Schilderij 1592
Queen Elizabeth's tomb
Onbekend
Afbeelding

En haar opvolger - koning Jacobus I -
sloot zelfs vrede met de Spanjaarden

King James I of England
John de Critz the Elder
Oil on canvas
The Somerset House Conference 1604
Juan Pantoja de la Cruz
Oil on canvas 1604

En ook de franse koning - Henri IV - wilde de protestantse Hollanders niet meer echt helpen
want die was katholiek geworden

Henri IV en Maria de Medici
Frans Pourbus
Schilderij 1610
Edict van Nantes door Henri IV bevestight
Jan Luyken 1696

De Republiek stond er helemaal alleen voor

Sea Chart Europe 1592
Lucas Janszoon Waghenaer
Afbeelding 1592

Heimelijk wilden de koning van Frankrijk
en Engeland zelf soeverein over
de Nederlanden worden

Coat of Arms Kingdom of England James I
Grand Coat of Arms France and Navarre Henri IV

Zonder dat ze dat van elkaar wisten bood Spanje aan om haar infante met de franse dauphin
of de prins van Wales te laten trouwen
Als bruidsschat zou ze de Nederlanden krijgen
Beide koningen gingen maar al te graag op dit voorstel in

Henry Prince of Wales
M. Gheeraerts 1603
Anna of Austria as a child
Juan P. de la Cruz
Louis XIII en cortume de deuil

Maar toen verscheen in het grootste geheim namens Spanje een tussenpersoon in Den Haag
Heel discreet bood hij aan om over vrede of een langdurig bestand te onderhandelen

Komst pater Neyen bij prins Maurits en Oldenbarnevelt
Lithografie 1800/1899
Onderhandelingen bestand
J.F.C. Reckleben
Staalgravure 1855/1857

Oldenbarnevelt voelde hier veel voor
Want de prijs voor de oorlog was veel te hoog
Maar Maurits wantrouwde het spaanse voorstel zeer en wilde de strijd voortzetten

Allegorie tegen vredesvoorstellen pater Jan Neyen
Anoniem
Gravure 1607

Maurits had echter bijbedoelingen
Als opperbevelhebber van het leger en de vloot genoot hij veel aanzien

Prins Maurits vergezeld van broers en graven
Adriaen Pietersz. van de Venne
Olieverf op doek 1625

Met veel statie ontving hij zijn buitenlandse
gasten en imponeerde hen met een rit in zijn wonderbaarlijke zeilwagen
die door Simon Stevin was ontworpen

Maurice of Orange
Francois Dieussart
Buste 1647
Zeilwagen S, Stevin
Jacques de Gheyn
Gravure 1649

Wanneer vrede werd gesloten zou hij veel van
zijn aanzien verliezen
En diep in zijn hart droomde Maurits ervan zelf soeverein en koning te worden

Prins Maurits te paard
Jacob Fransz. van der Merck
Afbeelding 17e eeuw

Zijn stiefmoeder had heel voorzichtig de mogelijkheid hiertoe met Oldenbarnevelt
besproken

Louise de Coligny
W.J. Delff en M.J. Mierevelt
Gravure 1627

Maar die had gewaarschuwd voor de
grote gevaren die hiermee samenhingen
De Staten zouden nooit hun zo zwaar
bevochten soevereiniteit prijsgeven

Leo Belgicus
Claes Jansz. Visscher
Afbeelding 1609
Wapen Staten Generaal Republiek Verenigde Provinciën

Als stadhouder stond Maurits op het toppunt
van zijn macht

Wanneer hij teveel wilde kon hij die geheel verliezen

Maurits van Nassau op steigerend paard
Aert Meuris
Afbeelding 1621

Zelfs de grote Julius Ceasar was nog geen
keizer geworden

Dat werd pas zijn opvolger de Imperator
Augustus

Green Caesar
Unknown
Brons
Augustus Bevilacqua
Unknown
Buste

Maurits was diep teleurgesteld en verbitterd

Hij kwam niet meer thuis bij Oldenbarnevelt
en liet zelfs verstek gaan toen zijn zoon trouwde

Gezicht naar het Lange Voorhout en de Kneuterdijk
Verstraten
Afbeelding 1622

Tegen Maurits’ wil begonnen een jaar later
onderhandelingen tussen Spanje en de Staten

Maurits nam hier wel aan deel
Met veel egards ontving hij de spaanse gezanten en andere diplomaten

De Spaansche Gezanten ontvangen door prince Maurits
S. Fokke
Ets 1608

Onder hen was zijn grote tegenstander
de markies-generaal Spinola
Die wilde graag vrede sluiten
Als voormalig bankier wist hij goed dat het geld
voor de oorlog op was

Ontvangst Marquis Spinola door Maurits
F. Hogenberg 1608
Ontmoeting prins Maurits en Spinola
Lithografie 1890

De onderhandelingen verliepen zeer moeizaam
Er heerste veel wantrouwen …
Spanje bood vrede aan
Maar Philips wilde zelfs de soevereiniteit
van de ’opstandelingen’ niet erkennen

Spotprent op listigheid Spanjaarden tijdens bestand 1618
Ets 1618
Allegorie op de vredesonderhandelingen
P. Serwouters 1624

Ook moest de handel op Oost-Indië worden stopgezet
en het katholieke geloof worden toegestaan

De Hollandsche Tuyn en andere schepen
Hendrik Cornelesz. Vroom
Oil on canvas 1605/1640

De Republiek voelde zich bedrogen
En ondanks de inspanningen van
Oldenbarnevelt en vele anderen werden
de vredesonderhandelingen afgebroken

Allegorie leeuw bedrogen door de katholieke kerk
Gravure 1600/1610
Ware afbeeldinge der H. Ambassadeurs ende gecomitteerde
Afbeelding 1614/1616

Maar direct daarna werd verder gepraat over
een langdurig bestand
En na veel touwtrekken leek Spanje de soevereiniteit van de Republiek te willen erkennen

De strijd om de Gouden Stok
Anoniem
Pamflet 1608
Trêveszaal tijdens de onderhandelingen 1608
S. Frisius 1608

Over Indie en het katholieke geloof werd niet
meer gesproken

Een langdurig bestand tussen Spanje en de Verenigde Nederlanden leek mogelijk

Monument voor de vrede in de Nederlanden 1609
J.C. van 't Woudt en H.L. van Haestens
Gravure 1609

Maar Maurits bleef ook hier fel op tegen

Hij verweet Oldenbarnevelt dat die lag te slapen
en zijn ogen sloot voor het spaanse gevaar

Maurits Prince of Orange-Nassau
Willem Jacobsz Delff
Gravure 1619
Verklaert dit vijsioen
Anoniem
Pamflet 1615

Pas na grote druk door zijn neef Henri le Grand koning van Frankrijk
die zelfs dreigde hem geheel te laten vallen
gaf Maurits zich gewonnen

Henry IV Versailles
French School
Schilderij 16th c.
Royal Monogram King Henri IV
Onbekend
Afbeelding

En op 9 april 1609 werd tussen Spanje en de Republiek een bestand voor 12 jaren gesloten

 

 

 

 

 

Afkondiging Twaalfjarig Bestand te Antwerpen 1609
Simon Frisius
Ets 1613/1615
Akte van ratificatie Twaalfjarig Bestand
Afbeelding 1609